Główną funkcją układu moczowego jest utrzymywanie w organizmie człowieka odpowiedniego bilansu płynów, a także detoksykacja, czyli pozbywanie się zbędnych produktów przemiany materii oraz substancji toksycznych.
Układ moczowy składa się z nerek oraz moczowodów, pęcherza moczowego i cewki moczowej, którymi odprowadzany jest mocz z nerek. Nieprawidłowości w funkcjonowaniu tego układu mogą zaburzać równowagę organizmu, a także skutkować jego zatruciem.
Dolegliwości ze strony układu moczowego są z reguły bardzo uciążliwe (np. kolka nerkowa, zakażenie układu moczowego), a co gorsza mają tendencje do nawrotów.
Najczęstszymi przypadłościami dróg moczowych są infekcje (cewki moczowej, pęcherza moczowego lub nerek). Bakterie zwykle do układu moczowego dostają się poprzez cewkę moczową. Ze względu na budowę ciała (bliskość ujścia cewki moczowej i pochwy oraz odbytu) kobiety częściej zapadają na stany zapalne dróg moczowych i pęcherza, gdyż drogi moczowe zostają zakażone bakteriami z jelit. Mężczyznom grozi zaś stan zapalny gruczołu krokowego, czyli prostaty. Do czynników ryzyka chorób układu moczowego należą stres, osłabienie organizmu, cukrzyca, a u kobiet dodatkowo menstruacja.
W przypadku chorób układu moczowego należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem, by mógł on postawić diagnozę i ustalić odpowiednią terapię.
W schorzeniach układu moczowego zastosowanie znajdują zioła o właściwościach przeciwzapalnych, diuretycznych i rozkurczowych. Leki ziołowe są wyjątkowo pomocne w zwalczaniu łagodnie nasilonych chorób układu moczowego takich jak zakażenia, stany zapalne czy kamica. Mają niewiele negatywnych skutków ubocznych, można stosować je przez długi czas. W celu dobrania odpowiednich ziół i odpowiedniej dawki dobrze skontaktować się z zielarzem.
Zioła polecane przy objawach infekcji lub stanu zapalnego dróg moczowych:
• Skrzyp – zawiera flawonoidy, alkaloidy oraz sole mineralne, a także rozpuszczalną krzemionkę. Dzięki działaniu moczopędnemu jest stosowany w łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych w celu ich przepłukania
• Borówka brusznica – dzięki zawartości glikozydów fenolowych, garbników i flawonoidów działa moczopędnie i przeciwzapalnie
• Pietruszka – dzięki zawartości olejków i furanokumaryn działa moczopędnie i rozkurczająco
• Korzeń cykorii podróżnika – zawiera laktony seskwiterpenowe i fenolokwasy o działaniu moczopędnym
• Wrzos – zawiera polifenole, fenolokwasy, działa moczopędnie i rozkurczowo
Zapalenie pęcherza moczowego najczęściej wywołane jest infekcją o podłożu bakteryjnym. Najbardziej narażone na tą dolegliwość są kobiety, u których cewka moczowa jest krótka i sąsiaduje z odbytem. W odbycie znajduje się wiele bakterii, które łatwo mogą przedostawać się do pochwy a następnie do układu moczowego wywołując zakażenia.
Jak rozpoznać zapalenie pęcherza:
Zapalenie pęcherza moczowego najczęściej objawia się pieczeniem, swędzeniem, bólem w trakcie oddawania moczu i uczuciem parcia na pęcherz, może pojawić się gorączka i ogólne osłabienie organizmu, zauważalna jest też zmiana zapachu moczu.
Przyczyny:
Najczęstszą przyczyną infekcji pęcherza moczowego są bakterie lub inne drobnoustroje wywołujące zakażenie pęcherza – wirusy i niektóre grzyby.
Przyczyną infekcji dróg moczowych mogą być przeziębienia (również te występujące w okresie letnim spowodowane m.in. długim przebywaniem w mokrym kostiumie kąpielowym).
Ryzyko wystąpienia zakażenia zwiększają też:
• alergie na niektóre środki higieniczne (np. perfumowane wkładki, podpaski)
• częste kontakty seksualne
• kamica nerkowa
• choroby nerek
• cukrzyca
• ciąża
• okres menopauzy
• korzystanie z publicznych toalet i basenów
• nieprawidłowa higiena osobista (używanie brudnych ręczników)
• noszenie bielizny ze sztucznego włókna (powoduje pocenie się miejsc intymnych i namnażanie bakterii)
• przyjmowanie malej ilości płynów
• stosowanie niektórych leków (np. przeciwzapalnych)
Leczenie i profilaktyka
Kiedy pojawiają się objawy zapalenia pęcherza moczowego należy skonsultować się z lekarzem oraz wykonać odpowiednie badania moczu. Zanim jednak trafimy do lekarza warto zastosować domowe i naturalne kuracje.
• Picie dużej ilości wody – woda powoduje rozcieńczenie moczu oraz wypłukuje bakterie z przewodu moczowego
• Picie herbatek i ziół o działaniu moczopędnym – brzoza pospolita, pokrzywa (działanie bakteriobójcze), skrzyp polny, mącznica lekarska (o działaniu dezynfekującym), napar z pietruszki (ma działanie moczopędne i przeciwskurczowe).
• Zażywanie preparatów zawierających wyciąg z żurawiny – żurawina ma działanie przeciwzapalne i zapobiega przyleganiu bakterii do nabłonka dróg moczowych. Może również stanowić alternatywę dla antybiotyków.
• Przyjmowanie dużej ilości witaminy C – zakwasza mocz, zapobiega rozwojowi drobnoustrojów i utrzymuje odpowiedni stan błony śluzowej.
• Dbanie o odpowiednią higienę intymną – zaleca się mycie miejsc intymnych po każdym skorzystaniu z toalety, a do wycierania używać ręczników jednorazowych. Do podmywania najlepsze są płyny do higieny intymnej zawierające żywe kultury bakterii.
• Noszenie bawełnianej przewiewnej bielizny.
• Kąpiele i nasiadówki ziołowe – działają głównie rozluźniająco, przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Kąpiel nie powinna być za gorąca i trwać nie dłużej niż 10-15 minut. Przy stosowaniu nasiadówek wykorzystujemy napary z ziół.